Programmeringspiramide

De culturele waarde bij programmering voor een podium draait om aspecten zoals populariteit, uniciteit, esthetiek, vernieuwing, en authenticiteit. De waarde wordt toegekend binnen ons economische bestel van vraag en aanbod binnen de evenementen- en podia-industrie. Deze waarde is volgens de econoom Arjo Klamer niet autonoom en wordt gedeeld door een specifiek geïnteresseerde groep (Klamer, 1996). Als de entreeprijs ten behoeve van een optreden van een artiest of act de waarde uitdrukt die de klant wenst te betalen, gaat men ervan uit dat de hogere prijs een bekendere of populairdere act vertegenwoordigt. De programmeur van het poppodium is zich in de meeste gevallen bewust van een categorisering en de populariteit van de acts. Het gekozen aanbod dient als zodanig de strategische en culturele waarden van een podium te reflecteren. Als de missie winstmaximalisatie is, dan maakt de programmeur wellicht andere keuzen dan de optimalisatie van bijvoorbeeld de pluriformiteit. De aanbodzijde vertegenwoordigt ook op een sterke wijze de smaak en waarde van het podium en dient een knappe mix te vormen van what’s hot, what’s coming? (voor een scherpe inkoopprijs) en wat is al succesvol. Dit is een continue opgaande druk van het scouten van talent waardoor men zich als podium profileert als early adopter wanneer gewenst. Het aanbod van de beginnende of onbekende acts is vele malen groter dan de gesettelde, zo ontstaat een hiërarchische piramide. Het is maar een klein aantal acts is het gegeven om de top van de piramide te bereiken ondanks over het algemeen gangbare wens tot erkenning. Die opgaande beweging delen wij op in vijf categorieën.

De hoogste klasse is de Mega act die de internationale erkenning geniet voor een breed publiek. De Mega act kiest over het algemeen een groter en bekender podium met een ticketprijs van boven de € 30,–. Over het algemeen kunnen enkel de grotere podia in Nederland de Mega act huizen, gezien de benodigde capaciteit. De Big act vertegenwoordigt nationale beroemdheden met een lange staat van actieve dienst of middelgrote internationale acts. De Settled act herbergt nationale gevestigde artiesten en coming international acts. De Promising act zijn de nationale talenten van de toekomst met een redelijke bekendheid en internationale relatief onbekende acts in een duidelijk promoot-baar genre. Als laatste geldt de Fresh act met (nagenoeg) onbekend beloftevol talent. Het prijsbeleid is leidend voor de indeling van de acts. Big acts hebben een hogere prijsstelling en vormen over het algemeen een groter exploitatierisico. De inkoopprijs is hoger en ditzelfde geldt voor de ticketprijs. De zaal dient gezien de reputatie en de status van de artiest goed gevuld te zijn. De mix die de programmeur samenstelt zal een afspiegeling zijn van de piramide waarbij hij zich maximaal wenst te profileren voor een aanvaardbaar risico. Als de programmeur enkel Fresh acts zou boeken is de maatschappelijke waarde van het podium te laag omdat dit te weinig bezoekers oplevert. Indien hij enkel Big acts zou boeken is het exploitatierisico te hoog en mist het podium haar scoutingfunctie. Dit laatste is zowel van belang voor een lokale cultuurontwikkeling als het binden van een jonge doelgroep. Fresh acts hebben over het algemeen een jeugdige early adopters doelgroep.
programmeringspiramide
Figgur 1. De programmeringspiramide

Binnen dit onderzoek hebben we de acts binnen een middelgroot podium in de Randstad op deze wijze gecategoriseerd en kwamen tot de volgende verdeling (Van Kuijeren et. al, 2011). De ticketprijs categorieën zijn dominant voor de indeling. Het kan zijn dat de status van de artiest (en zijn inkoopniveau en ticketprijs) toeneemt waarbij deze stijgt in de piramide.

programmeringspiramide categorisering
Figuur 2. Categorisering van de piramide

Voorbeeld
Het lectoraat Media Business (voorheen Media & Entertainment) heeft voor poppodium P60 een onderzoeksrapport geschreven over de marketing accountability. In dit rapport komt de programmeringspiramide duidelijk naar voren. Tevens wordt er in het rapport “Oerol in de Branding” een analyse van de situatie van Oerol gemaakt, waarbij de programmeringspiramide tevens wordt toegepast.

Literatuur
Klamer, A. (1996). The Value of Culture: On the Relationship Between Economics and Arts. Amsterdam University Press
Kuijeren, H. van, Teylingen, B. van, Wermuth, M en Wierda, W. (2011) Rapport van P60; van onderbuik naar onderzoek, Lectoraat Media & Entertainment, Hogeschool Inholland.